เข้าใจ TCP, UDP, HTTP และ HTTPS แบบเห็นภาพ พร้อมการใช้งานจริงในปัจจุบัน
จากเรื่องราวของ Protocol และ Port ที่เราได้ไปดูข้อมูลกันแล้ว เราจะรู้ว่ามีโปรโตคอลที่สำคัญที่ใช้งานบนเว็บไซต์จริงในการสื่อสารกัน วันนี้เราจะมาดูไปด้วยกันว่าเนื้อหาทั้ง 4 ตัวนี้เกี่ยวข้องกันอย่างไรบ้าง
1. IP: "บ้านเลขที่" ของโลกดิจิทัล
จุดเริ่มต้นของทุกอย่างคือ Internet Protocol (IP) ครับ มันคือระบบจดจำที่อยู่และค้นหาเส้นทาง, เปรียบเสมือนระบบไปรษณีย์ที่ต้องมี "ที่อยู่ผู้ส่ง" และ "ที่อยู่ผู้รับ" (IP Address) กำกับไว้บนซองข้อมูลที่เรียกว่า Packet เสมอ เพื่อให้เราส่งข้อมูลไปถึงปลายทางได้ถูกต้อง,
2. TCP vs UDP: เลือก "ความมั่นใจ" หรือ "ความเร็ว"?
เมื่อเรารู้ที่อยู่แล้ว ขั้นตอนต่อมาคือ "วิธีการส่ง" ครับ:
• TCP (Transmission Control Protocol): เน้นความแม่นยำ 100% มีกระบวนการ 3-way handshake เพื่อยืนยันตัวตนก่อนส่งข้อมูล, หากข้อมูลชิ้นไหนหายไป TCP จะสั่งให้ส่งใหม่ทันที, เหมาะสำหรับการส่งอีเมลหรือเข้าเว็บทั่วไป
• UDP (User Datagram Protocol): เน้นความเร็วปานสายฟ้าแลบ ไม่ต้องรอตอบรับ, ข้อมูลบางส่วนอาจหายไปบ้างแต่ก็แลกมาด้วยความลื่นไหล เหมาะสำหรับคนเล่นเกมออนไลน์หรือดู Live Streaming ครับ,
3. HTTP: "ภาษา" ที่เบราว์เซอร์คุยกับเซิร์ฟเวอร์
HTTP คือภาษาหลักที่เบราว์เซอร์ใช้พูดคุยกับเว็บเซิร์ฟเวอร์ เช่น เมื่อเราอยากดูข้อมูล เราจะส่งคำขอ HTTP GET ไป และเซิร์ฟเวอร์จะตอบกลับมาเป็นรหัส เช่น 200 (ตกลง) หรือ 404 (ไม่พบข้อมูล) แต่น่าเสียดายที่ HTTP รุ่นเก่านั้นส่งข้อมูลเป็น "ข้อความธรรมดา" ซึ่งใครก็สามารถแอบอ่านข้อมูลได้ได้,
4. HTTPS & TLS: ระบบที่ใช้เป็นมาตรฐานในปัจจุบัน
เพื่อความปลอดภัย จึงมีการพัฒนา HTTPS ขึ้นมา ซึ่งก็คือ HTTP ที่ทำงานอยู่บนเลเยอร์ของการเข้ารหัสที่เรียกว่า TLS (Transport Layer Security),
• ทำงานอย่างไร? TLS ใช้ระบบกุญแจคู่ (Asymmetric Public Key) คือมี กุญแจสาธารณะ(Public Key) สำหรับล็อกข้อมูล และ กุญแจส่วนตัว(Private Key) ที่เซิร์ฟเวอร์เก็บไว้เพียงผู้เดียวเพื่อใช้ถอดรหัส
• ดีอย่างไร? นอกจากจะป้องกันการดักฟังข้อมูลแล้ว เว็บไซต์ที่เป็น HTTPS ยังได้รับความเชื่อถือจาก Google มากกว่า ทำให้ติดอันดับการค้นหาได้ดีขึ้นอีกด้วย
5. อนาคตของความเร็ว: HTTP/2 และ HTTP/3
โลกเราไม่เคยหยุดนิ่งครับ ปัจจุบันเรามี HTTP/2 ที่ส่งข้อมูลเป็นเลขฐานสอง (Binary) ทำให้โหลดเร็วขึ้น และน้องใหม่อย่าง HTTP/3 ที่เปลี่ยนมาใช้โปรโตคอล QUIC (ทำงานบน UDP) เพื่อให้การเชื่อมต่อรวดเร็วและปลอดภัยยิ่งขึ้นไปอีกขั้น
สรุปส่งท้าย: การสื่อสารบนอินเทอร์เน็ตเปรียบเสมือน "การส่งพัสดุผ่านบริษัทขนส่งระดับโลก" โดยมี IP เป็นคนจ่าหน้าซอง, มี TCP เป็นพนักงานที่คอยเช็กว่าของถึงมือครบไหม, มี HTTP เป็นจดหมายบอกความต้องการ และมี TLS/HTTPS เป็นตู้เซฟนิรภัยที่ช่วยล็อกจดหมายนั้นไว้ไม่ให้ใครแอบอ่านระหว่างทางนั่นเองครับ
https://aws.amazon.com/th/compare/the-difference-between-https-and-http https://www.cloudflare.com/learning/ssl/what-is-https https://www.cloudflare.com/learning/ddos/glossary/tcp-ip https://www.cloudflare.com/learning/network-layer/internet-protocol https://www.cloudflare.com/learning/ddos/glossary/user-datagram-protocol-udp
