DNS คืออะไร? เจาะลึกระบบ "สมุดบันทึก" ผู้อยู่เบื้องหลังโลกอินเทอร์เน็ต

เคยสงสัยไหมครับว่า เวลาเราพิมพ์ชื่อเว็บไซต์อย่าง google.com หรือ facebook.com ลงในช่องค้นหา คอมพิวเตอร์รู้ได้อย่างไรว่าต้องพาเราไปที่ไหน? ทั้งที่จริงๆ แล้วคอมพิวเตอร์คุยกันด้วยตัวเลข คำตอบของเรื่องนี้อยู่ที่ระบบที่เรียกว่า DNS ครับ

วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับ DNS แบบเจาะลึก ตั้งแต่พื้นฐานไปจนถึงการทำงานเบื้องหลังที่ขับเคลื่อนโลกออนไลน์ครับ

DNS คืออะไร? (Definition)

DNS ย่อมาจาก Domain Name System หน้าที่หลักของมันคือการแปลง "ชื่อโดเมน" (Domain Name) ที่มนุษย์อ่านเข้าใจง่าย (เช่น example.com) ให้กลายเป็น IP Address ซึ่งเป็นชุดตัวเลขที่คอมพิวเตอร์ใช้ระบุตำแหน่งของกันและกัน (เช่น 192.0.2.1)

หากจะเปรียบเทียบให้เห็นภาพที่สุด:

• ในอดีต: DNS ถูกเปรียบเหมือน "สมุดหน้าเหลือง" (Phonebook) ของอินเทอร์เน็ต,

• ในปัจจุบัน: คำเปรียบเทียบที่ทันสมัยกว่าว่า มันเหมือน "รายชื่อผู้ติดต่อในสมาร์ทโฟน" ครับ เราไม่จำเป็นต้องจำเบอร์โทรศัพท์เพื่อนยาวๆ อีกต่อไป แค่กดค้นหาชื่อเพื่อน มือถือก็จะต่อสายไปยังเบอร์ที่ถูกต้องให้ทันที DNS ก็ทำหน้าที่แบบเดียวกันกับเว็บไซต์ครับ,

องค์ประกอบสำคัญของ DNS

เพื่อให้เข้าใจการทำงาน เราต้องรู้จักส่วนประกอบ ในระบบนี้ก่อนครับ:

1. Domain Name: ชื่อที่เราพิมพ์ เช่น example.com

2. IP Address: ที่อยู่จริงๆ ของเซิร์ฟเวอร์ เป็นตัวเลข เช่น 74.125.193.106

3. Name Servers: เซิร์ฟเวอร์ที่เก็บข้อมูล DNS และคอยตอบคำถามเมื่อมีการร้องขอ

4. DNS Resolver: ผู้ช่วยฝั่งเรา (Client) ที่ทำหน้าที่วิ่งไปถามหา IP Address ให้เรา

ขั้นตอนการทำงาน: จากการพิมพ์ URL สู่หน้าเว็บไซต์

เมื่อคุณพิมพ์ชื่อเว็บ การเดินทางของข้อมูลจะเป็นขั้นตอนดังนี้ครับ (อ้างอิงจาก):

1. เริ่มการร้องขอ: คุณพิมพ์ example.com เบราว์เซอร์จะส่งคำถามไปที่ Recursive Resolver (มักเป็นของ ISP หรือผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต)

2. ถามหาที่อยู่: หาก Resolver ไม่มีข้อมูลเก่าเก็บไว้ (Cache) มันจะเริ่มปฏิบัติการ "ตามหา" โดยไล่ระดับไปเรื่อยๆ:

    ◦ Root Name Server: ด่านแรกสุด (.) จะบอกทางไปหาเซิร์ฟเวอร์ที่ดูแลนามสกุลเว็บ (TLD)

    ◦ TLD Name Server: เซิร์ฟเวอร์ที่ดูแลนามสกุล เช่น .com จะชี้เป้าไปที่เซิร์ฟเวอร์เจ้าของโดเมนนั้นจริงๆ          ◦ Authoritative Name Server: เซิร์ฟเวอร์ต้นทางที่มีข้อมูลจริง จะตอบกลับมาด้วย IP Address ที่ถูกต้อง

3. ได้คำตอบ: Resolver ส่ง IP Address กลับมาให้เบราว์เซอร์ของคุณ

4. เชื่อมต่อ: เบราว์เซอร์ใช้ IP นั้นเชื่อมต่อกับเว็บไซต์ และแสดงผลหน้าเว็บให้คุณเห็น

กระบวนการทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในเสี้ยววินาที! และเพื่อความรวดเร็วในครั้งต่อไป ระบบจะมีการทำ Caching หรือการจำคำตอบไว้ชั่วคราว เพื่อไม่ต้องไปถามใหม่ทุกรอบครับ

ประเภทของ DNS Records ที่ควรรู้

ในระบบ DNS มีการบันทึกข้อมูลหลายรูปแบบเพื่อวัตถุประสงค์ต่างกันครับ:

• A Record: ใช้แปลงชื่อโดเมนเป็น IPv4 address (มาตรฐานทั่วไป)

• AAAA Record: ใช้แปลงเป็น IPv6 address (มาตรฐานใหม่)

• CNAME: ใช้ตั้งชื่อเล่นหรือ Alias ให้โดเมนหนึ่งชี้ไปอีกโดเมนหนึ่ง

• MX Record: สำคัญมากสำหรับอีเมล ใช้ระบุว่าเซิร์ฟเวอร์ไหนรับผิดชอบการรับส่งอีเมล

ความปลอดภัยบน DNS (DNS Security)

แม้ DNS จะเป็นระบบพื้นฐาน แต่ก็มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่ต้องระวังครับ :

• DNS Spoofing (Cache Poisoning): แฮกเกอร์แอบใส่ข้อมูลปลอมใน Cache เพื่อหลอกให้เราเข้าเว็บไซต์อันตรายโดยไม่รู้ตัว

• DNS Tunneling: การแอบซ่อนข้อมูลอื่นๆ หรือคำสั่งควบคุมมัลแวร์ไว้ในการรับส่งข้อมูล DNS เพื่อหลบเลี่ยง Firewall

• DDoS (Amplification Attacks): การระดมยิงคำขอ DNS ปริมาณมหาศาลเพื่อให้ระบบล่ม การป้องกันทำได้โดยใช้เทคโนโลยีอย่าง DNSSEC (เพิ่มการยืนยันตัวตนดิจิทัล) หรือการจำกัด Rate Limiting เพื่อป้องกันการโจมตีครับ

บทสรุป

DNS คือเทคโนโลยีเบื้องหลังที่ทำให้การใช้อินเทอร์เน็ต "ง่าย" และ "เข้าถึงได้" สำหรับทุกคน มันเปลี่ยนโลกของตัวเลขที่ซับซ้อนให้กลายเป็นชื่อที่สื่อความหมาย ไม่ว่าจะเป็นการเข้าเว็บ ส่งอีเมล หรือเล่นเกมออนไลน์ ทุกอย่างล้วนพึ่งพา DNS ทั้งสิ้นครับ

ข้อมูลอ้างอิงจากบทความของ JumpCloud และ IBM

Referent :

https://jumpcloud.com/it-index/what-is-dns-domain-name-system https://www.ibm.com/think/topics/dns